Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2025 жылдың қаңтар-маусым айларында Қазақстанда жолаушылар мен жүк тасымалының тұрақты өсуі байқалады, деп хабарлайды Altainews.kz тілшісі.

Есептік кезеңде елімізде барлық көлік түрлерімен 928 миллион жолаушы тасымалданған. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 10,5%-ға артық. Жолаушылар айналымы 43,1 млрд жолаушы-шақырымды құрады (+12%).

Кәсіпорындардың тасымалдан түскен табысы 677,5 млрд теңгені құрады, соның ішінде:

• автомобиль және қалалық көлік: 911,1 млн жолаушы (+10,7%), табыс – 221,6 млрд теңге;
• теміржол көлігі: 9,5 млн жолаушы (–6,9%), табыс – 66,8 млрд теңге;
• әуе көлігі: 7,2 млн жолаушы (+6,1%), табыс – 388,7 млрд теңге.

Автомобиль және қалалық электр көлігі жолаушылар тасымалының негізгі бөлігін қамтамасыз етіп, көш бастап тұр. Бұл сегменттегі жолаушылар айналымы 20,1%-ға өскен. Ал теміржол көлігінде 2,3%-ға төмендеу байқалған.

Жолаушыларды теміржолмен тасымалдау азайып отыр, дегенмен жүк тасымалдау көлемі 12,4%-ға артқан. Бұл тарифтік саясатты және қызмет сапасын қайта қараудың қажеттігін білдіруі мүмкін.

Азаматтық авиация саласында да тұрақты өсім бар: жолаушылар саны 7,2 млн адамға дейін артты, ал жолаушылар айналымы 14,1 млрд жолаушы-шақырымға жетіп, 9,4%-ға өсті. Бұл ішкі және халықаралық рейстерге сұраныстың әлі де жоғары екенін көрсетеді.

Алты айда еліміздің көлік құралдарымен 550,8 млн тонна жүк тасымалданды (+10,9%), жүк айналымы 275,7 млрд тонна-шақырымға жетті (+12,8%):

• теміржол көлігі: 222,1 млн тонна (+12,4%);
• құбырлар арқылы: 171 млн тонна (+18,2%);
• автокөлік: өткен жылмен салыстырғанда +1,8%;
• теңіз көлігі: 1,94 млн тонна (+42%);
• ішкі су көлігі: 55,1 мың тонна (–64,8%).

Жүк айналымының ең жоғары өсімі Атырау (+42,3%), Жетісу (+41,2%) және Маңғыстау (+28,2%) облыстарында тіркелді. Бұл аймақтарда отын-энергетикалық кешеннің белсенділігі мен логистикалық инфрақұрылымның дамуына байланысты.

Жолаушылар айналымы бойынша көш бастап тұрған өңірлер:

• Алматы – +24,6%;
• Шымкент – +22,8%;
• Маңғыстау облысы – +31,1%;
• Алматы облысы – 1,9 есеге өсу;
• Абай облысы – +23,7%;
• Шығыс Қазақстан облысы – +10,4%.

2025 жылдың қаңтар-маусымында көлік және қоймалау қызметтерінің нақты көлем индексі (НКИ) 122,7%-ды құрады. Бұл саланың жедел қарқынмен дамып келе жатқанын көрсетеді.

Ішкі су көлігінде көрсеткіштер әртүрлі: жолаушылар саны 27,8%-ға артса, жүк көлемі 64,8%-ға азайған. Бұл құзырлы органдардың назарын қажет етеді және навигациялық саясатты қайта қарау қажеттігін білдіреді.

Жолаушы және жүк тасымалы сегментіндегі көрсеткіштердің артуы көлік белсенділігінің қалпына келіп, саланың жаңа жағдайларға бейімделіп жатқанын көрсетеді. Осы орайда, көлік түрлерін әртараптандыру мен теңгерімді дамыту – өзектілігін жоғалтпай отыр, әсіресе теміржол жолаушылар тасымалының тартымдылығы төмендеп жатқан кезде.

Көлік саласы – ел экономикасының негізгі қозғаушы күштерінің бірі. Ол халықтың қозғалысын, логистиканың жұмысын және онымен байланысты салаларда табыстың өсуін қамтамасыз етеді. Ал бұл бағытта тұрақты өсімді сақтау және инфрақұрылымға жүйелі инвестиция тарту – алдағы жылдардың стратегиялық міндеті.

Дамир Омаров