Соңғы төрт жылда Үлбі металлургия зауытында қоршаған ортаны қорғауға бағытталған маңызды іс-шаралар қолға алынды. Атап айтқанда, Үлбі өзеніне ағатын өндірістік ағын сулардың көлемін азайтуға бағытталған арнайы жоспар жүйелі түрде жүзеге асырылуда.

Бүгінде зауыттың өндірістік аумағынан Үлбі өзеніне үш негізгі бағыт бойынша өндірістік-ағынды сулар шығарылады – олар ПЛК-1, ПЛК-2 және ПЛК-3. Бұл – зауыттың солтүстік және оңтүстік өндірістік аймақтарынан келетін сулар.

Өндірістік-ағынды сулар дегеніміз не? Бұл – зауыт цехтарындағы жабдықтарды салқындату үшін пайдаланылатын техникалық су. 

Ол Атаманов су торабынан алынып, жұмысын атқарған соң, Үлбі өзеніне құйылмай тұрып шунгитпен толтырылған габиондар арқылы қосымша тазартылады. Сонымен қатар бұл ағындарға өндірістік аймақ пен оған іргелес жатқан аумақтардағы жауын-шашын мен еріген қар сулары қосылады.

Тиімділік неде?
Өндірісті айналмалы сумен жабдықтау жүйесіне көшірудің бірқатар артықшылықтары бар: ең алдымен, табиғи су көздеріне түсетін экологиялық жүктемені азайтады және су тұтынуды едәуір қысқартады. Табиғатты қорғау – Үлбі металлургия зауытының басты басымдықтарының бірі. Оның үстіне, жаңа Экологиялық кодекстің қабылдануы мен Әкімшілік құқықбұзушылықтар кодексіне енгізілген өзгерістер нәтижесінде ластайтын заттардың нормативтен тыс төгінділері үшін салынатын айыппұлдар ондаған миллиард теңгеге дейін өсті. Осыған байланысты зауытта өндірістік ағын суларды Үлбі өзеніне төгуді толықтай тоқтатуға бағытталған нақты Жоспар әзірленді.

Айналмалы сумен жабдықтауға көшетін нысандар қатарына бериллий мен тантал өндіріс учаскелері, азот-сутек-оттегі станциясы, сондай-ақ зауыт аумағында орналасқан Қазақстан теңге сарайы енді. Қазіргі таңда тантал өндірісінің бір цехында, бериллий өндірісінің учаскесінде және азот-сутек-оттегі станциясында айналмалы сумен жабдықтау жүйесі іске қосылды.

Дмитрий Андреев, бериллий өндірісі бойынша өндірісті дайындау және қайта құру жөніндегі директордың орынбасары:

Евгений Мозговой, уран өндірісі бойынша өндірісті дайындау жөніндегі директордың орынбасары:

Көршілестік ұстанымымен
Зауыт аумағында орналасқан Қазақстан теңге сарайы да өз үлесін қосып отыр. Су төгінділерінің жалпы көлеміне тигізетін әсері аз болғанымен, теңге сарайында да жабық циклді айналмалы су жүйесін орнату бойынша жобалық-сметалық құжаттар дайындалу үстінде. Онда су чиллері қарастырылған.

Евгений Чумин, өндірістік қауіпсіздік директоры:

Жалпы алғанда, айналмалы сумен қамтуға көшу нәтижелері қазірдің өзінде байқалуда: Үлбіге төгілетін су көлемі жылына 362 мың текше метрге немесе 15,4%-ға қысқарды, ал зиянды заттардың төгіндісі 24 тоннаға немесе 10,2%-ға азайды. Бұл жобаны жүзеге асыруға қазіргі таңда 180 миллион теңге (ҚҚС-сыз) көлемінде қаражат жұмсалды. Нәтижесінде өңірдің басты су көзіне түсетін жүктеме едәуір жеңілдеді.

Анна Чумина

Үлбі металлургия зауытының баспасөз қызметінен