Жаңа Салық кодексінде салық жүйесін әділ әрі ашық етуге бағытталған бірқатар жүйелі өзгерістер көзделген. Негізгі жаңалықтар – салықтардың сараланған тәсілге көшуі, жеке табыс салығының прогрессивті мөлшерлемелері, қосылған құн салығын (ҚҚС) реформалау, «сән-салтанат салығын» енгізу, арнаулы салық режимдерін оңтайландыру, сондай-ақ салықтық әкімшілендіруді цифрландыру мен сервистік модельге көшу, деп хабарлайды Altainews.kz.

Декларация тапсырылғанға дейiнгi аванстық төлемдер бойынша есеп айырысу алынып тасталды. Бірінші тоқсан үшiн аванстық төлемдердi есептеудi мемлекеттiк кiрiс органдары жүзеге асырады.

Брифингте айтылғандай, қосылған құн салығының жаңа базалық мөлшерлемесі 16 пайыз болып бекітілді. Дәрі-дәрмек пен медициналық қызметтерге төмендетілген ҚҚС мөлшерлемесі белгіленді, яғни, 2026 жылдан 5 пайыз, 2027 жылдан 10 пайыз.

Сондай-ақ, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан төленетін зейнетақы төлемдері жеке табыс салығынан босатылады. 1 және 2 топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін әлеуметтік салықтық шегерім мөлшері 882 АЕК-тен 5 000 АЕК-ке дейін ұлғайтылды. Айына 30 АЕК (1,3 млн.теңге), жылына 360 АЕК-тен аспайтын базалық салықтық шегерім белгіленді.

Бұдан бөлек прогрессивті ЖТС ставкалары енгізіледі. Мәселен, жылдық жиынтық табысы 8 500 АЕК-тен (36 млн. тенге) асатын азаматтарға 15 пайыздық жоғарылатылған ставка қолданылады.

Дәл осындай мөлшерлеме дивидендтерге және жылдық табысы 230 000 АЕК-тен (995 млн.тенге) асатын кәсіпкерлердің табыстарына енгізіледі.

Жеке практикамен айналысатын адамдардың, яғни, жеке нотариустер, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, кәсіби медиаторлар табыстарына 9%-дық ставка бойынша ЖТС салынатын болмақ.

Мүліктік табыс бойынша тұрғын үйлерді, саяжай құрылыстарын, гараждарды, көлік тұрақ орындарын, қоймаларды, жеке қосалқы шаруашылық объектілерін сату кезіндегі құн өсімінен алынатын табысты анықтау үшін кезең 2 жылға дейін ұлғайтылды.

Әлеуметтік салыққа 6%-дық мөлшерлемені белгілей отырып (бұрын 11 % болған), әлеуметтік салық пен әлеуметтік аударымдардың өзара байланысын алып тастау қарастырылған.

Мамандар айтып өткендей, арнаулы салық режимдері де оңтайландырылды. Енді олар үш жағдайда қолданылады – өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, оңайлатылған декларация негізінде және шаруа қожалықтары үшін.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін – айлық табыс шегі 300 АЕК (1,3 млн.тенге), 4% мөлшерінде әлеуметтік аударымдарды төлеумен, жеке кәсіпкер ретінде тіркелусіз, есептілік талап етілмейді. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар төлемдерді мобильді қосымша арқылы есептеп, төлей алады.

Жеңілдетілген декларация негізіндегі режим – жылдық табыс шегі 600 000 АЕК (2,5 млрд.тенге). Шаруа немесе фермер қожалықтары үшін – қолданыстағы тәртіп сақталады, салық айналымынан 0,5% мөлшерлемесімен ЖТС ретінде төленеді.

Фото: автордыкі