Өңірде жалпы су пайдалану қағидаларының жаңартылған нұсқасы бекітілді – олар демалыс, балық аулау, туризм, мал суару және су нысандарын қорғау мәселелерін қамтиды. Бұл мәселе Шығыс Қазақстан облыстық мәслихатының кезектен тыс жиырма бесінші сессиясында қаралды, деп хабарлайды Altainews.kz тілшісі.

Құжат өңір тұрғындарының өзендерге, көлдерге және су қоймаларына қол жеткізуінің қазіргі заманға сай әрі нақтыланған тәртібін қалыптастырады және Су кодексімен, Су ресурстары және ирригация министрлігінің бұйрығы талаптарымен толық үндестірілген.

ШҚО табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Арман Есентаев мәслихат депутаттарына Шығыс Қазақстан облысында жалпы су пайдалану қағидалары Су кодексінің 26-бабы 1-тармағы 2-тармақшасына және Су ресурстары және ирригация министрінің міндетін атқарушысының 2025 жылғы 11 шілдедегі №171-НҚ бұйрығына сәйкес әзірленгенін хабарлады. Нормативтік акт Мемлекеттік тіркеу тізілімінде №36443 нөмірімен тіркелген.

Қағидаларды әзірлеумен ШҚО табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы айналысқан, олар өңір ерекшеліктеріне бейімделген және екі тарау мен он тармақтан тұрады.

ШҚО-да жалпы су пайдалану қағидалары нақты нені қарастырады?

Құжат халықтың жеке, рекреациялық және тұрмыстық қажеттіліктері үшін су нысандарын пайдалану мәселелерінің барлық спектрін қамтиды.

Азаматтардың негізгі қағидаттары мен құқықтары

Жалпы су пайдалану арнайы рұқсаттарсыз жүзеге асырылады – әрбір тұрғын су нысандарын демалыс, туризм, шомылу, әуесқой (спорттық) балық аулау және кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес өзге де демалыс түрлері үшін пайдалана алады.

Қолжетімділік қоғамдық су сервитутына негізделген – бұл азаматтардың суға қол жеткізу құқығы су нысанының өзіне тән бөлігі болып табылатынын және негізсіз кедергілермен шектелмеуге тиіс екенін білдіреді.

Ауыл шаруашылығы жануарларын суару санитарлық аймақтардан тыс және су айдынын ластанудан қорғайтын жабдықталған алаңдарда рұқсат етіледі.

Жергілікті атқарушы органдардың міндеттері:

су айдындарына кедергісіз қолжетімділікті қамтамасыз ету;

жаппай демалыс, туризм және спортқа арналған орындарды айқындау;

әуесқой балық аулауға арналған аймақтарды, оның ішінде балық шаруашылығы су нысандарындағы учаскелерді белгілеу;

енгізілген шектеулер мен тыйымдар туралы тұрғындарды хабардар ету.

Су нысанына тікелей қолжетімділік жоқ жағдайларда, билік органдары Жер кодексінің 69-бабына сәйкес қоғамдық сервитут белгілеуге міндетті.

Тыйымдар мен қауіпсіздік туралы ақпараттандыру

Барлық шектеулер тұрғындарға мына арналар арқылы жеткізілуі тиіс:

- БАҚ;

- мемлекеттік органдардың ресми интернет-ресурстары;

- жағалау сызығы бойындағы арнайы ақпараттық белгілер.

Бұл тұрғындардың «түсініксіз» тыйымдарға немесе жабық су айдындарына тап болу жағдайларын болдырмайды.

Балық аулау қағидалары

әуесқой және спорттық балық аулауды жеке немесе заңды тұлғалар жүзеге асырады;

ұйымдастырушылар тек көл-тауарлық шаруашылық жүргізу құқығы берілген тұлғалар бола алады.

Бұл балық аулауды ұйымдастырудың ашықтығын және су биоресурстарын сақтауға бақылауды қамтамасыз етеді.

Тыйымдардың толық тізбесі

Жалпы су пайдалану кезінде қатаң тыйым салынатын әрекеттер тізіміне мыналар кіреді:

- азаматтардың суға қол жеткізуін шектейтін қоршаулар мен шлагбаумдар орнату;

- су нысандарын ластау және қоқыстау;

- көліктерді жуу, жануарларды шомылдыру және шомылу орындарында кір жуу;

- ескерту белгілері қойылған аймақтарда шомылу;

- ақпараттық белгілерді бұзу;

- жанар-жағармай материалдарын сақтау және судың жанында көлікті жанармаймен толтыру;

- су нысандары маңында техниканы жөндеу;

- балаларды су жағасында қараусыз қалдыру.

Бұл бөлім қауіпсіз және экологиялық таза су пайдаланудың негізін қалыптастырады.

Облыстық мәслихат депутаттары өңірдегі жалпы су пайдалану қағидаларын бекітті, қағидалар алғашқы ресми жарияланған күннен кейін он күнтізбелік күн өткен соң күшіне енеді.

Қағидалар бекітілгеннен кейін жергілікті атқарушы органдар практикалық жұмысты бастауға тиіс: жаңа ақпараттық белгілер орнату, демалыс және балық аулау аймақтарын айқындау, су нысандарына қолжетімділікті бақылау және тұрғындарға нормаларды түсіндіру. Жаңартылған регламент су айдындарындағы қауіпсіздікті арттырып, экологиялық тәртіпті жақсартуға және Шығыс Қазақстан облысының барлық тұрғындары үшін табиғи ресурстарға тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Ержан Әбіш 

Дамир Омаров

Фото: Жәнібек Ырысбай