Шығыс Қазақстан: Қытаймен шекарадағы бизнес өсіп келеді
Қытай мен Қазақстан шекарасында нағыз трансшекаралық қозғалыс қарқыны байқалуда. Altainews.kz Синьхуа агенттігіне сілтеме жасап хабарлағандай, 2025 жылдың 15 шілдесіне дейін Шыңжаңдағы Цзимунай бақылау-өткізу бекеті арқылы 49 мыңнан астам адам және 12 мыңға жуық көлік өткен.
Туризм саласындағы өкілдер де бұл үрдісті растап отыр. Туристік агенттік менеджері Ян Чунь 2025 жылдың мамыр-маусым айларында олардың компаниясы 28 көлікпен автотур ұйымдастырғанын айтады.
Мұндай көрсеткіштерге Қазақстан мен Қытай арасында енгізілген визасыз режим тікелей әсер етіп отыр. Бұл жаңашылдық екі ел азаматтарының еркін қозғалысын жеңілдетіп, сапарларды жоспарлауды әлдеқайда ыңғайлы еткен.
Екі ел табиғи және мәдени ресурстарды біріктіріп, бірлескен туристік бағыттарды дамытса, Синьцзян тұрғындары Цзимунай арқылы Қазақстанға жиі сапарлай алатын болады.
Жеңілдетілген визалық режим мен көлік инфрақұрылымының дамуы ішкі туризмге де оң әсер етті. 2025 жылдың бірінші тоқсанында Шығыс Қазақстанға 100 мыңға жуық турист келген (оның 95 мыңы – отандық, 5 мыңы – шетелдік), бұл өткен жылмен салыстырғанда 25%-ға көп. Қазір облыста 350-ден астам туристік нысан – қонақүйлер, демалыс базалары мен эко-отельдер жұмыс істейді.
ШҚО – табиғаты алуан түрлі, тарихи орындарға бай өлке. Мұнда қарлы таулардан бастап ормандар мен көлдерге дейінгі ландшафтардың алуан түрлілігі туризмнің әр түрін дамытуға мүмкіндік береді. Әсіресе, экотуризмге сұраныс жоғары: өңірдің флорасы мен фаунасы, қорықтар мен ұлттық парктер қазақстандықтармен қатар шетелдік табиғат жанкүйерлерін де қызықтыруда.
Өңір билігі туризм инфрақұрылымына белсенді инвестиция құйып жатыр: демалыс орындары, эко-отельдер, қонақүйлер жаңартылып, жаңа жолдар салынып жатыр. Сонымен қатар, Зайсан мен Катонқарағайда екі жаңа әуежайдың құрылысы жүріп жатыр, бұл өңірдің туристік тартымдылығын арттыра түседі.
Туризммен қатар, сауда мен логистика саласында да жаңа мүмкіндіктер ашылуда. 2024 жылы ШҚО-да Бұқтырма су қоймасы арқылы өтетін Қазақстан мен Орталық Азиядағы ең ұзын автокөпір салынды. Бұл көпір шекара маңындағы аудандарды жыл бойы байланыстырып, Қытай мен Ресей арасындағы тікелей бағытты қамтамасыз етеді. Көлік инфрақұрылымының дамуы жүк тасымалы мен тауар айналымын арттырып, өңірдің транзиттік әлеуетін күшейтеді.
Осылайша, Шығыс Қазақстан шекаралық ынтымақтастықтың белсенділенуінен ұтылып жатқан жоқ. Табиғи байлық пен жаңарған инфрақұрылымды тиімді пайдалану арқылы өңір туристер мен кәсіпкерлерді көптеп тартуға, ал трансшекаралық қатынастар экономиканы жандандырып, қызмет көрсету мен логистика салаларында жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік бермек.