Шығыс Қазақстан облысында Өңірлік аналитикалық орталық іске қосылды. Өскемен қаласында өткен жобаның тұсаукесерінде өңір өмірінің негізгі салаларын біріктіретін және мемлекеттік басқаруға жасанды интеллект технологияларын енгізуге негіз болатын жүйенің мүмкіндіктері таныстырылды. Жоба туындаған мәселелерді жедел анықтап, деректерге сүйене отырып, жедел шешімдер қабылдауға жол ашады, деп хабарлайды Altainews.kz тілшісі.

Жаңа аналитикалық орталық – негізгі салалардан келіп түсетін деректерді жинақтайтын және жағдайды нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретін өңірлік цифрлық басқару платформасы. Жүйені Шығыс Қазақстан облысының цифрландыру және архивтер басқармасы әзірлеген. Олардың айтуынша, орталық «бір терезе» қағидаты бойынша өңірде не болып жатқанын толық көрсетіп, жедел араласуды қажет ететін бағыттарды айқындауға мүмкіндік береді.

Өңірлік аналитикалық орталықтың басты мақсаты – мәселелерді ерте байқап, оларды шұғыл шешу. Платформа жылу көздері мен экологиялық жағдайды мониторингілеу жүйелерін, мердігер ұйымдардың жұмысын бақылауды, сондай-ақ төтенше жағдайлар, жол-көлік оқиғалары мен қылмыстық ахуал туралы деректерді біріктіреді. Барлық ақпарат біртұтас контурда жинақталып, талданады.

Өңірлік аналитикалық орталық қызметінің негізгі бағыттарының бірі – тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық пен қалалық орта. Қазіргі таңда жүйе онлайн режимде жылу көздерінің, қар тазалау, қоқыс шығару және жол жөндеу жұмыстарына жауапты мердігерлердің қызметін бақылап отыр. Жылу энергетикасы нысандарына арнайы датчиктер орнатылған, олар әр минут сайын температура, қысым, су шығыны және отын қоры туралы мәліметтерді жолдайды. Белгіленген нормадан ауытқу болған жағдайда жүйе автоматты түрде сигнал береді.

ӨАО-ның маңызды ерекшеліктерінің бірі – жасанды интеллект көмекшісінің іске қосылуы. Әзірлеушілердің айтуынша, ол тәуекелдерді анықтап, дауыс арқылы берілген сұраныс бойынша нақты нысан жөнінде ақпарат ұсына алады. Бұл төтенше жағдайларды күтпей-ақ, алдын ала болжауға мүмкіндік береді.

Цифрлық бақылау мердігер ұйымдардың жұмысына да таралады. Жүйе техниканың қайда, қашан және қанша уақыт жұмыс істегенін, атқарылған жұмыстың көлемін және тұрғындардан түскен шағымдарды көрсетеді. Пилоттық режимде 50 қоқыс алаңы QR-кодтармен жабдықталған. Тұрғындар қоқыс шығару тарихын көріп, бірден заңбұзушылық туралы хабарлай алады. Бұл ұзақ күту мен әлеуметтік желілердегі артық жазбаларды азайтуға мүмкіндік береді.

Экологиялық блок та тәулік бойы жұмыс істейді. Өскемен қаласында шағын аудандар мен өндірістік аймақтарды қамтитын 25 автоматтандырылған ауа мониторингі бекеті жұмыс істеп тұр. Жүйе қоршаған ортаның 13 параметрін үздіксіз өлшеп, ластану деңгейін нақты уақыт режимінде көрсетеді. Бұл экологиялық тәуекелдерді деректер мен болжамдарға негіздей отырып басқаруға жол ашады.

Өңірлік аналитикалық орталығында қауіпсіздік пен төтенше жағдайларға арналған жеке блок бар. Мұнда су тасқыны жағдайы, жол-көлік оқиғалары, қылмыстық ахуал, бейнебақылау камералары мен жедел қызметтердің деректері біріктіріліп, интерактивті панельдерге шығарылады.

Бұдан бөлек өңірдегі гидробекеттерді автоматтандыру басталады. Арнайы датчиктер су деңгейін, ағыс жылдамдығын және мұз жағдайын бақылап, жасанды интеллекттінің көмегімен су тасқынын алдын ала болжауға мүмкіндік береді.

Келесі жылы Шығыс Қазақстан облысында көпфункционалды дрондар паркін іске қосу жоспарланып отыр. Олар жол-көлік оқиғаларын 3D-модельдеу арқылы тіркеу, жаппай іс-шараларды бақылау, іздестіру-құтқару жұмыстары, жылу желілерін және қолжетімі қиын аумақтарды қадағалау үшін пайдаланылмақ. Әзірлеушілердің бағалауынша, бұл тәсіл дәстүрлі әдістерге қарағанда жылдамырақ, арзан әрі дәл.

Орталық қызметінің тағы бір маңызды бағыты – азаматтардың өтініштерімен жұмыс.

Өңірлік аналитикалық орталық аймақтық «деректер көзін» қалыптастырудың негізгі элементіне айналды. Қазірдің өзінде жүйеде су тасқыны, әлеуметтік желілер және жылу көздері бойынша ЖИ-көмекшілер жұмыс істеп тұр. Жоба Энергетика министрлігінің оң бағасын алып, республикалық деңгейде таратуға ұсынылды.

Шығыс Қазақстан облысының әкімі орталықтың жедел әрі дұрыс шешім қабылдаудағы маңызын атап өтті. Әсіресе, су тасқыны кезінде уақыт санаулы сәттермен өлшенетінін жеткізді.

Өңір басшысы цифрландырумен айналысқан ұжымға алғысын білдіріп, облыстың тоғыз басқармасының жұмысы цифрлық форматқа көшірілгенін атап өтті.

ӨАО тұжырымдамасы тек қазіргі кезеңмен шектелмейді. Алдағы уақытта платформаның қызмет ауқымын кеңейту, жаңа дерек көздерін қосу және жасанды интеллект шешімдерін өзге салаларға енгізу жоспарланып отыр. Бұл Шығыс Қазақстан облысында әлеуметтік-экономикалық және инфрақұрылымдық үдерістерді болжауға негізделген тұрақты басқару жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Дамир Омаров

Фото: Махаббат Ахметжанова

Видео: Жалғас Сакадиев